ადვოკატის პროფესიული სტანდარტები

პროფესიული იურიდიული მომსახურება ნიშნავს არა ხმამაღალ დაპირებას, არამედ დამოუკიდებლობას, კონფიდენციალურობას, ინტერესთა კონფლიქტის კონტროლს, კომპეტენტურ მომზადებას და კლიენტთან მკაფიო კომუნიკაციას. სწორედ ამ პრინციპებზე ვაწყობთ სამუშაო პროცესს.

რას ნიშნავს ადვოკატის დამოუკიდებლობა

საქართველოში საადვოკატო საქმიანობა რეგულირდება „ადვოკატთა შესახებ“ კანონით და პროფესიული ეთიკის ნორმებით. კანონით ადვოკატი თავისუფალი პროფესიის პირია, რომელიც პროფესიულ საქმიანობაში ემორჩილება კანონსა და ეთიკის წესებს. პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ ადვოკატის ამოცანა არ არის კლიენტისთვის სასიამოვნო პასუხის მიცემა ნებისმიერ ფასად. მისი მოვალეობაა სამართლებრივი მდგომარეობის დამოუკიდებლად შეფასება, რისკის ახსნა და ისეთი ნაბიჯის შეთავაზება, რომელიც კანონთან, პროცესთან და კლიენტის რეალურ ინტერესთან არის თავსებადი.

დამოუკიდებლობა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია რთულ დავებში. კლიენტს შეიძლება ჰქონდეს ძლიერი ემოციური პოზიცია, მეორე მხარე შეიძლება ახორციელებდეს ზეწოლას, ხოლო საქმეში შეიძლება იყოს ბიზნეს ან ოჯახური ურთიერთობები. ასეთ ვითარებაში იურისტმა უნდა გამოყოს ემოცია მტკიცებულებებისგან, ფაქტი ვარაუდისგან და შესაძლებელი შედეგი სასურველი შედეგისგან. ჩვენი სამუშაო სწორედ ამ გამიჯვნით იწყება.

კონფიდენციალურობა და ინფორმაციის მართვა

იურიდიულ საქმეში ინფორმაცია ხშირად ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც დოკუმენტი. კლიენტის მიერ გაზიარებულ მასალას ვუდგებით როგორც საქმეზე მუშაობისთვის საჭირო კონფიდენციალურ ინფორმაციას. პირველ კონტაქტზეც კი გირჩევთ არ გაგზავნოთ ზედმეტად მგრძნობიარე მონაცემები მანამ, სანამ არ დადასტურდება, რომ შეგვიძლია საკითხზე მუშაობა და არ არსებობს ინტერესთა კონფლიქტი. საქმის მიღების შემდეგ ვადგენთ, რომელი დოკუმენტი ვისთან უნდა გაზიარდეს და რა მოცულობით.

კონფიდენციალურობა არ ნიშნავს ინფორმაციის უწესრიგოდ შენახვას. ეფექტიანი საქმე საჭიროებს ქრონოლოგიას, ფაილების ლოგიკურ დასახელებას, მტკიცებულებების ჩამონათვალს და პროცესუალური დოკუმენტების კონტროლს. კლიენტსაც ვთხოვთ, არ შეცვალოს შესაძლო მტკიცებულება, არ წაშალოს ელექტრონული მიმოწერა და არ გააკეთოს ჩანაწერში ისეთი ცვლილება, რომელიც შემდგომ მის სანდოობას შეამცირებს.

ინტერესთა კონფლიქტის შემოწმება

საადვოკატო ურთიერთობის დაწყებამდე აუცილებელია მხარეების იდენტიფიცირება და შესაძლო ინტერესთა კონფლიქტის შეფასება. ამიტომ პირველ მიმართვაში სასარგებლოა მიუთითოთ არა მხოლოდ თქვენი სახელი, არამედ მეორე მხარის, დაკავშირებული კომპანიის ან სხვა ძირითადი მონაწილის ვინაობაც. ეს არ არის ფორმალური ბარიერი — ინტერესთა კონფლიქტის ადრეული გამოვლენა იცავს კლიენტსაც და ადვოკატის დამოუკიდებლობასაც.

თუ კონფლიქტი არსებობს ან საკითხი მოითხოვს ისეთ სპეციალიზაციას, რომელსაც კონკრეტულ საქმეზე ვერ ვუზრუნველყოფთ, სწორი პროფესიული პასუხი არის ამის პირდაპირ თქმა. იურიდიული ოფისის სიძლიერე არ იზომება იმით, რამდენ საქმეს იღებს; იგი იზომება იმითაც, რამდენად სწორად არჩევს საქმეს, პასუხისმგებლობას და საჭირო სპეციალისტს.

კომპეტენტურობა და საქმის მომზადება

კომპეტენტური იურიდიული მომსახურება მოიცავს შესაბამისი სამართლებრივი ნორმის მოძიებას, მიმდინარე რედაქციის გადამოწმებას, სასამართლო ან ადმინისტრაციული პროცედურის გააზრებას და ფაქტების ამ ნორმებთან დაკავშირებას. განსაკუთრებით სწრაფად ცვალებად სფეროში მხოლოდ ძველი შაბლონის გამოყენება საკმარისი არ არის. ამიტომ მნიშვნელოვანი დოკუმენტის მომზადებისას ვამოწმებთ მოქმედ ნორმას ოფიციალურ წყაროში და ვაფასებთ, ხომ არ არის საჭირო დამატებითი სასამართლო პრაქტიკა, რეესტრის ინფორმაცია ან სპეციალური რეგულაცია.

საქმის მომზადება ასევე ნიშნავს ალტერნატივების შეფასებას. სასამართლო ყოველთვის არ არის პირველი ან საუკეთესო ნაბიჯი. ზოგჯერ წერილობითი მოთხოვნა, მოლაპარაკება, მედიაცია, კორპორაციული გადაწყვეტილება, რეესტრული მოქმედება ან ხელშეკრულების შესწორება უფრო სწრაფად აგვარებს პრობლემას. სხვა შემთხვევაში დაგვიანებამ შეიძლება მტკიცებულება, ქონება ან გასაჩივრების ვადა დააზიანოს და სასამართლო მოქმედება დაუყოვნებლივ გახდეს საჭირო.

კომუნიკაცია: რა უნდა იცოდეს კლიენტმა

ჩვენი მიზანია კლიენტმა იცოდეს სამი რამ: სად არის საქმე ახლა, რას ვაკეთებთ შემდეგ და რომელ გადაწყვეტილებაზე გვჭირდება მისი მითითება. იურიდიული ტექსტი შეიძლება რთული იყოს, მაგრამ კლიენტთან კომუნიკაცია არ უნდა იყოს ხელოვნურად რთული. ვცდილობთ ავხსნათ არა მხოლოდ „რა წერია კანონში“, არამედ რას ნიშნავს ეს კონკრეტულ მოცემულობაში და რა პრაქტიკული არჩევანი არსებობს.

მნიშვნელოვანი პროცედურული მოვლენის შემდეგ — სარჩელის შეტანა, სხდომა, სასამართლოს განჩინება, ადმინისტრაციული პასუხი, მოლაპარაკების შეთავაზება — კლიენტს უნდა ჰქონდეს კონტექსტი. მხოლოდ დოკუმენტის გადაგზავნა საკმარისი არ არის, თუ გაუგებარია მისი შედეგი. ასევე ვთხოვთ კლიენტს, დროულად მოგვაწოდოს ახალი გარემოება, რადგან ერთი ახალი დოკუმენტი ან თარიღი შეიძლება სტრატეგიაზე გავლენას ახდენდეს.

რას არ ვპირდებით

პროფესიული ოფისი ვერ გარანტირებს სასამართლოს გადაწყვეტილებას, საგამოძიებო ორგანოს მოქმედებას, საჯარო უწყების პასუხს, ბანკის გადაწყვეტილებას ან მესამე პირის ქცევას. შესაძლებელი არის სამართლებრივი პოზიციის გაძლიერება, მტკიცებულებების სწორად წარმოდგენა, ვადების დაცვა, მოლაპარაკების წარმოება და კლიენტის უფლებების აქტიური დაცვა; საბოლოო შედეგზე კი ხშირად რამდენიმე დამოუკიდებელი ფაქტორი მოქმედებს.

ამიტომ არ ვიყენებთ ხელოვნურ „100%-იანი წარმატების“ ფორმულებს. როცა არსებობს მნიშვნელოვანი რისკი, ვამბობთ ამას. როცა რამდენიმე გზა არსებობს, ვადარებთ მათ. როცა დამატებითი დოკუმენტი გვჭირდება, ამასაც წინასწარ ვხსნით. კლიენტის ნდობა უფრო მდგრადია მაშინ, როდესაც გადაწყვეტილება ინფორმირებულად მიიღება და არა გადაჭარბებული დაპირების საფუძველზე.

ხარჯი, მოცულობა და პასუხისმგებლობა

სერვისის დაწყებამდე უნდა გაირკვეს სამუშაოს მოცულობა: კონსულტაცია, ერთი დოკუმენტი, მოლაპარაკება, სასამართლო წარმომადგენლობა, გარიგების მხარდაჭერა თუ მიმდინარე იურიდიული მომსახურება. სხვადასხვა მოცულობას აქვს განსხვავებული სამუშაო, ვადები და ხარჯი. ასევე შეიძლება არსებობდეს მესამე პირის ხარჯები — სახელმწიფო ბაჟი, ნოტარიუსი, თარგმანი, ექსპერტი, რეესტრი ან სხვა პროფესიონალი. მათი არსებობა წინასწარ უნდა იყოს გამოყოფილი იურიდიული ჰონორარისგან.

თუ საქმის მიმდინარეობისას მოცულობა არსებითად იცვლება, მაგალითად ერთი ინსტანციის დავა გადადის აპელაციაში, ჩნდება ახალი მოთხოვნა ან საჭიროა ექსპერტიზა, სწორი პრაქტიკაა სამუშაოს განახლებული მოცულობის შეთანხმება. ეს ქმნის ანგარიშვალდებულებას ორივე მხარისთვის და ამცირებს გაუგებრობას.

ოფიციალურ წყაროებზე დაყრდნობა

საქართველოს კანონმდებლობის მოქმედი ტექსტის გადამოწმებისთვის ვიყენებთ საკანონმდებლო მაცნეს — Matsne-ს, ხოლო საადვოკატო პროფესიის საკითხებში ასევე მნიშვნელოვანია საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის აქტები და პროფესიული ეთიკის წესები. სამართლებრივი საკითხის შეფასებისას კონკრეტული მუხლის ციტირება მხოლოდ დასაწყისია: საჭიროა მისი მოქმედი რედაქცია, გარდამავალი წესები, სპეციალური ნორმები და კონკრეტული საქმის ფაქტები.

ოფიციალური საკანონმდებლო წყარო: საქართველოს კანონი „ადვოკატთა შესახებ“ — Matsne. მოქმედი სამართლებრივი მდგომარეობა ყოველთვის უნდა გადამოწმდეს კონკრეტული საკითხის შეფასების თარიღისთვის.